10th and 12th exams – राज्यातील शैक्षणिक क्षेत्रात एक महत्त्वाची घोषणा झाली आहे. महाराष्ट्र माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाने येत्या वर्षी होणाऱ्या बोर्ड परीक्षांचे कार्यक्रम निश्चित केले आहेत. फेब्रुवारी आणि मार्च महिन्यात घेण्यात येणाऱ्या या परीक्षा लाखो विद्यार्थ्यांच्या भविष्यासाठी ठरवणाऱ्या ठरणार आहेत. दहावी आणि बारावी वर्गाच्या परीक्षांची अधिकृत तारीख जाहीर झाल्यानंतर आता विद्यार्थी आपल्या अभ्यासाची व्यवस्थित रूपरेषा आखू शकतात.
बोर्ड परीक्षा प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या जीवनातील एक निर्णायक क्षण असतो. या परीक्षांमधून मिळालेले गुण त्यांच्या पुढील शैक्षणिक आणि व्यावसायिक प्रवासाला दिशा देतात. विशेषत: दहावीची परीक्षा ही विद्यार्थ्यांसमोर विज्ञान, कला किंवा वाणिज्य यातील योग्य पर्याय निवडण्याची संधी उभी करते. तर बारावीची परीक्षा महाविद्यालयीन प्रवेश आणि करिअर निर्मितीसाठी पायाभूत ठरते. यामुळे या परीक्षांचे महत्त्व अपरिमित आहे.
शैक्षणिक मंडळाने यावर्षी काही महत्त्वाचे बदल लागू केले आहेत. सुधारित अभ्यासक्रमानुसार घेतल्या जाणाऱ्या या परीक्षांमध्ये विद्यार्थ्यांची संकल्पनात्मक समज तपासण्यावर अधिक भर देण्यात येणार आहे. प्रश्नपत्रिकांमध्ये कौशल्याधारित प्रश्न, प्रकल्प कार्य आणि व्यावहारिक ज्ञानाचे मूल्यमापन समाविष्ट केले जाणार आहे. हा दृष्टिकोन विद्यार्थ्यांना केवळ रटाळ पद्धतीऐवजी खोलवर समजून घेण्यास प्रोत्साहित करतो. अशा प्रकारे शिक्षण अधिक अर्थपूर्ण आणि उपयुक्त बनते.
परीक्षेचे वेळापत्रक तयार करताना विद्यार्थ्यांच्या सोयीचा विशेष विचार करण्यात आला आहे. विषयांदरम्यान पुरेशा विश्रांतीचे अंतर ठेवण्यात आले असून यामुळे विद्यार्थ्यांना प्रत्येक विषयासाठी पुनरावलोकनाचा पुरेसा अवधी मिळणार आहे. सकाळी आणि दुपारी अशा दोन वेगवेगळ्या सत्रांमध्ये परीक्षा घेतल्या जाणार आहेत. अशा नियोजनामुळे एकाच दिवशी अनेक विषयांची परीक्षा होण्याची शक्यता टाळण्यात आली आहे. विद्यार्थ्यांना आपल्या मनःस्थितीनुसार तयारी करण्यासाठी हे अत्यंत फायदेशीर ठरणार आहे.
दहावीच्या परीक्षेचे महत्त्व विशेष आहे कारण ती विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक करिअरचा पहिला मोठा टप्पा ठरते. या परीक्षेतील कामगिरीवर पुढील शाखेची निवड अवलंबून असते. चांगले गुण मिळवणारे विद्यार्थी आपल्या आवडीच्या क्षेत्रात प्रवेश घेऊ शकतात आणि त्यांच्या स्वप्नांच्या मार्गावर पाऊल टाकू शकतात. भाषा, गणित, विज्ञान, सामाजिक शास्त्र यासारख्या प्रमुख विषयांमध्ये चांगली कामगिरी करणे आवश्यक असते. प्रत्येक विषयाला समान महत्त्व देऊन संतुलित तयारी करणे यशाची गुरुकिल्ली ठरते.