घरगुती गॅस सिलेंडर स्वस्त आज पासून नवीन दर पहा

LPG price घरगुती गॅस सिलिंडरच्या किमती हा प्रत्येक सामान्य कुटुंबाच्या बजेटवर परिणाम करणारा अत्यंत महत्त्वाचा विषय आहे. नुकत्याच झालेल्या निर्णयानुसार, गॅस सिलिंडरच्या दरांमध्ये काही महत्त्वपूर्ण बदल झाले आहेत. या बदलांचा थेट परिणाम गृहिणींच्या स्वयंपाकघरातील बजेटवर होणार आहे.

खालील लेखात आपण आजपासून लागू झालेले नवीन दर, गॅसच्या किमती ठरवण्याचे निकष आणि सर्वसामान्यांना मिळणारा दिलासा यावर सविस्तर चर्चा करणार आहोत.

घरगुती गॅस सिलिंडर: आजचे नवीन दर आणि सविस्तर विश्लेषण

भारतात दर महिन्याच्या पहिल्या तारखेला तेल विपणन कंपन्या (HPCL, BPCL, IOCL) गॅस सिलिंडरच्या किमतींचे पुनरावलोकन करतात. जागतिक बाजारपेठेतील कच्च्या तेलाच्या किमती आणि डॉलरच्या तुलनेत रुपयाचे मूल्य यानुसार हे दर ठरवले जातात.

१. आजचे ताजे दर (प्रमुख शहरे)

आजपासून लागू झालेल्या नवीन दरानुसार, भारतातील प्रमुख शहरांमधील १४.२ किलोच्या घरगुती सिलिंडरचे अंदाजित दर खालीलप्रमाणे आहेत:

शहर	नवीन दर (अंदाजे)
मुंबई	₹८०२.५०
पुणे	₹८०५.००
दिल्ली	₹८०३.००
कोलकाता	₹८२९.००
चेन्नई	₹८१८.५०

(टीप: स्थानिक कर आणि वाहतूक खर्चामुळे प्रत्येक जिल्ह्यानुसार दरांमध्ये ५ ते १० रुपयांचा फरक असू शकतो.)

२. गॅस सिलिंडर स्वस्त होण्यामागची कारणे

सरकारने आणि तेल कंपन्यांनी दर कपातीचा निर्णय घेण्यामागे काही महत्त्वाची कारणे असू शकतात:

जागतिक बाजारपेठ: आंतरराष्ट्रीय स्तरावर कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) किमतीत झालेली घट हे सर्वात मुख्य कारण आहे.
सणासुदीचा काळ: अनेकदा दिवाळी, होळी किंवा इतर मोठ्या सणांच्या वेळी सरकार सर्वसामान्यांना दिलासा देण्यासाठी दरांमध्ये कपात करते.
निवडणूक काळ: राजकीय विश्लेषकांच्या मते, आगामी निवडणुका लक्षात घेऊन सरकार अनेकदा इंधन आणि गॅसच्या किमती कमी ठेवण्याचा प्रयत्न करते.
सबसिडी धोरण: उज्ज्वला योजनेच्या लाभार्थ्यांना विशेष सूट देऊन त्यांचे दर अधिक कमी केले जातात.

३. उज्ज्वला योजना आणि विशेष सवलत

केंद्र सरकारने प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजने (PMUY) अंतर्गत कोट्यवधी महिलांना मोफत गॅस जोडणी दिली आहे. या लाभार्थ्यांसाठी गॅस अधिक स्वस्त दरात उपलब्ध आहे.

सबसिडी: उज्ज्वला योजनेच्या लाभार्थ्यांना प्रति सिलिंडर ₹३०० पर्यंतची थेट सबसिडी त्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते.
प्रभावी किंमत: जर सर्वसाधारण सिलिंडर ₹८०३ ला मिळत असेल, तर उज्ज्वला लाभार्थ्यांना तो साधारणपणे ₹५०३ ते ₹६०३ च्या दरम्यान पडतो.

४. व्यावसायिक (Commercial) गॅस सिलिंडरचे दर

केवळ घरगुतीच नव्हे, तर हॉटेल आणि ढाब्यांवर वापरल्या जाणाऱ्या १९ किलोच्या व्यावसायिक सिलिंडरच्या दरातही चढ-उतार पाहायला मिळतात. व्यावसायिक सिलिंडर स्वस्त झाल्यास बाहेरचे जेवण आणि खाद्यपदार्थ स्वस्त होण्याची शक्यता असते. सध्या व्यावसायिक सिलिंडरचे दर ₹१७०० ते ₹१९०० च्या दरम्यान आहेत.

५. गॅस सिलिंडरचे दर कसे तपासायचे?

तुम्ही तुमच्या मोबाईलवरून घरबसल्या तुमच्या शहरातील अचूक दर तपासू शकता:

Iocanytime: इंडियन ऑइलच्या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन तुम्ही दर पाहू शकता.
App: ‘IndianOil One’ किंवा ‘BPCL’ चे अधिकृत ॲप डाऊनलोड करा.
SMS: तुमच्या नोंदणीकृत क्रमांकावरून ठराविक फॉरमॅटमध्ये एसएमएस करूनही दर मिळवता येतात.

६. सर्वसामान्यांच्या बजेटवर होणारा परिणाम

जेव्हा गॅसचे दर १०० किंवा २०० रुपयांनी कमी होतात, तेव्हा एका मध्यमवर्गीय कुटुंबाची महिन्याची मोठी बचत होते. गॅस सिलिंडर महागला की त्याचा परिणाम केवळ स्वयंपाकावर होत नाही, तर महागाईची साखळी सुरू होते. ट्रान्सपोर्टेशन आणि लॉजिस्टिक खर्च वाढल्याने भाजीपाला आणि इतर जीवनावश्यक वस्तूही महागतात. त्यामुळे गॅस स्वस्त होणे हा सुखद दिलासा मानला जातो.

७. भविष्यातील अंदाज

तज्ज्ञांच्या मते, जर जागतिक स्तरावर युद्धाची परिस्थिती निवळली आणि पुरवठा सुरळीत राहिला, तर आगामी काळात गॅसचे दर अधिक स्थिर राहू शकतात. सरकार नैसर्गिक वायू (Natural Gas) आणि पीएनजी (PNG – Pipe Natural Gas) ला प्रोत्साहन देत असल्याने भविष्यात सिलिंडरवरील अवलंबित्व कमी होऊ शकते.

निष्कर्ष

आजपासून लागू झालेले नवीन दर पाहता, सरकारने सर्वसामान्यांना काही प्रमाणात दिलासा देण्याचा प्रयत्न केला आहे. विशेषतः गरीब आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांसाठी ही आनंदाची बातमी आहे. गॅस सिलिंडरच्या दरातील ही कपात केवळ आर्थिक बचतच नाही, तर महागाईवर नियंत्रण मिळवण्यासाठीचे एक सकारात्मक पाऊल आहे.